Reaktif Bağlanma Bozukluğu, 5 yaşından önce başlayan ve hastanın sosyal ilişki düzeyinde hasarla kendini gösteren gelişimsel bir bozukluktur. Reaktif Bağlanma Bozukluğu’nda beynin stresle baş etme merkezi ilgili bir problem olduğu düşünülmektedir. Bağlanma bozukluğu olarak da bilinen Reaktif Bağlanma Bozukluğu, sıklıkla yanlış anlaşılmakta ve Bipolar Bozukluk ya da Dikkat Eksikliği Bozukluğu tanıları ile karıştırılabilmektedir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu çocuklarının temel özelliği; yaşamın ilk yıllarında anneyle çocuk arasında gelişen bağlanmayı gerçekleştirememiş olmalarıdır. Bağlanma, bebeğin ilk zamanlarında annesinin, çocuğun ağlamasına, onun ihtiyaçlarını karşılayacak yanıtlar vermesiyle oluşur. Bu ihtiyaçlar; doğru besleme, yatıştırma, teselli etme, rahatlatma, çocuğu tehlike ve diğer tehditlerden koruma ile giderilir. RAD’lı çocuklar bu bağlanmayı gerçekleştiremediklerinden çevrelerine karşı güven oluşturamamaktadırlar. Güven duygusunun gelişmemesine bağlı olarak da duygusal gelişimde problem yaşarlar.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu’nun karakteristik özellikleri nelerdir ?
Reaktif Bağlanma Bozukluğu tanısı almış çocuklar yaşamın ilk yıllarında, konuşmayı bile öğrenmeden önce dünyanın güvensiz bir yer olduğunu ve çevresindeki yetişkinlerin ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz olduklarını öğrenirler. Duygularının çevresine koruyucu bir kabuk örerler. Bu da onları yetişkinlere bağımlı olmaktan korumaktadır. Ebeveynlere ya da diğer yetişkinlere bağımlı olmaktansa, ördükleri koruyucu kabuk çocuğun dünya ile baş etmesinde tek araçtır. Korunmak için yalnız kendilerine bağımlı olan bu çocuklar, bu kabuğu kırmaya çalışan herhangi bir kişiyi tehdit olarak görür, bu tehdidi sadece duygusal yanına değil tüm yaşamına yönelik algılar.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu nasıl teşhis edilir ?
Reaktif Bağlanma Bozukluğu henüz yeni tanımlanan bir rahatsızlık olduğundan zor teşhis edilmektedir. Bazı çocukların bu tanıyı almaları yıllarca süren araştırmalar ve kontroller sonucu olabilmektedir. Reaktif Bağlanma Bozukluğunun zor teşhis edilmesinin bir diğer nedeni de bu rahatsızlığa hiperaktivite-dikkat eksikliği, depresyon ya da başka sorunların eşlik etmesidir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu’nun görülme sıklığı nedir ?
Reaktif Bağlanma Bozukluğu yeni tanımlanan bir rahatsızlık olduğu için görülme sıklığı konusunda henüz bilimsel bir veri yoktur; ancak araştırmalar devam etmektedir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu’na sebep olabilecek nedenler nelerdir?
- Annenin hamilelikte ve sonrasında uyuşturucu madde ve alkol kullanması
· Doğum travması
· İstenmeyen gebelik
· Çocukluğun ilk üç yılında yaşanan fiziksel, duygusal, cinsel istismar
· Fiziksel ve duygusal reddedilme
· Anneden erken ayrılık
· Huzursuz ve gergin aile ortamı
· Sert ve tutarsız ebeveynlik
· Yaşamda çok sık yer değişikliği
· Aşırı koruyucu anne-babalık
· Yetersiz bakım ve çok bakıcı değişikliği
· Travmatik deneyimler
· Ağrı içeren hastalıkların nedenlerinin teşhis edilememesi, ağrının sürekli devam etmesi
· Annenin depresyon geçirmesi
· Çok genç ya da yetersiz ebeveynlik
Otizm ve Reaktif Bağlanma Bozukluğu arasında benzerlikler var mıdır?
Bu iki gelişimsel bozukluk arasındaki benzerlikler aşağıda sıralanmıştır:
· Anlamlı yüz ifadesinin olmaması
· Sözel uyarana tepkisizlik
· Fiziksel teması reddetme
· İletişimde nitel bozulma
· Ekolali (ses taklidi)
· Hayali oyun eksikliği
· Tekrarlayıcı davranışlar( % 40 )
Otizm ve Reaktif Bağlanma Bozukluğu birbirinden nasıl ayırt edilir?
Otizm ve Reaktif Bağlanma Bozukluğu’nda tanı koyarken belli kriterlere bakılmaktadır. İletişim ve sosyalleşme becerilerinde olan sorunlar ayırıcı tanıda problem yaratmaktadır. Teşhis koyarke anemnezin çok iyi alınması gerekmektedir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu klinik tanımlamada kaç tipe ayrılır?
Reaktif Bağlanma Bozukluğu klinik tanımlamada iki farklı tipe ayrılır:
İnhibe olmuş tip: İlişki kurmada başarısız
Disinhibe tip: Sosyallik düzeyinde bozukluk.
İnhibisyon: Çocuk pek çok durumda sosyal olarak uygun bir biçimde ilişki kuramaz. Bu durum genellikle aşırı derecede ketlenme, aşırı uyarılmışlık hali ya da ambivalan tepkilerle kendini gösterir. Örneğin, bir çocuk kendi bakıcısına karşı donuk, reddedici ya da dirençli tepki verebilir.
Disinhibisyonlar: Çocuğun bağlanma davranışı karmaşıktır. Yabancılarla çok iyi olabilir, yakınlarına karşı da soğuktur, bağlanma figürlerini seçemez.
Bu rahatsızlık mental retardasyon gibi gelişimsel bir gecikme ile açıklanamaz. Ayrıca yaygın gelişimsel bozukluk kriterlerini de doldurmaz.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu tedavi edilebilir mi?
Anemnezde sosyal iletişim alanında sorun olduğu keşfedildikten sonra:
- Aile çocuğu nasıl yönlendireceği konusunda eğitilmeli
- Ebeveynlik becerileri artırılmalı
- Annenin depresyonu varsa tedavi edilmeli
Eğitim sürecinden sonra Reaktif Bağlanma Bozukluğu tanısı konmuş çocuk, otizmden farklı olarak kısa sürede konuşmaya ve taklit etmeye başlar. 3 aylık tedavi programı ile sosyal-iletişim alanında artma, tekrarlayıcı davranış bozukluklarında düzelme, dil becerilerinde artma görülmüştür.
Bir Reaktif Bağlanma Bozukluğu çocuğunun tamamen iyileşmesi mümkün müdür?
Çocukluk deneyimlerimizin etkisinden kurtulmak bizim için bile çok zor olmasına rağmen Reaktif Bağlanma Bozukluğu olan bir çocuk tamamen normal bir yaşam standardı yakalayabilir. Olumlu yönde geribildirim alınabilmesi için RAD’lı bir çocuğun yaklaşık 12 yaşından önce bağlanma terapisine başlaması ve iyileşmeyi istemesi gerekmektedir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu tedavisinde uygulanabilecek en etkili eğitsel yöntemler nelerdir?
Geleneksel ve davranışçı terapiler reaktif bağlanma bozukluğu taşıyan çocukların eğitimlerinde daha az başarı sağlamaktadır. Doğal olarak geliştirilen yöntemler daha etkilidir ve eğitimlerinde yapılandırma bir gerekliliktir.
Yaygın olarak kullanılan bağlanma terapileri çocuğun semptom olarak ortaya çıkan davranışlarını değiştirmekten ziyade çocuk ile ailesi arasındaki bağı güçlendirmek üzerine kuruludur. Bağlanma bir kere gerçekleştiğinde, arzu edilen duygular, davranışlar, tutumlar ve düşünme şekilleri de kendiliğinden gelişecektir. Terapi süreçleri iki temel prensip üzerine kuruludur: Reaktif bağlanma bozukluğu çocuklarının hem sevgiye hem de sınıra ihtiyaçları vardır.
Ebeveynler çocuklarına karşı sevgi dolu, nazik, ilgili olurken bir diğer yandan da açık ve uygun limitler koymalıdırlar. Ebeveynler kontrolü ele geçirmek için tehdit, ceza ve korkuya başvurmamalıdır. Bu metotlar tüm çocuklarda karşıt tepkilerin gelişmesine neden olur, uyum davranışından çok isyankar bir tutuma yol açar.
Bireysel terapiler reaktif bağlanma bozukluğu çocuklarının tedavi sürecinde çok etkili değildir. Bu yüzden aile terapisi daha çok tercih edilir. Ebeveynler terapi sürecinde daima hazır olmalıdır. Oyun ya da konuşma terapisinden, çok geçmiş travmalara yönelik konuşmalar daha etkilidir.
Terapinin diğer önemli bir parçası da ebeveynin eğitimidir. Birçok insan kendi ailelerinin ebeveynlik kalıplarını alır, fakat bu bir reaktif bağlanma bozukluğu çocukları için genellikle uygun görülmez. Çocuklar anne – baba sevgisini reddettikleri için ailelerin özel beceriler geliştirmeleri gereklidir. Terapi sürecinde ebeveynler de, sevgi istemeyen ve ebeveynini reddeden bir çocuğa sevgi vermeyi ve ebeveynlik yapmayı öğrenirler. Aileler ayrıca, kendi çocuklarının içsel düşünme mekanizmalarını öğrenirler. Çocuklarının nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve davranışlarını anlamaya çalışmalıdırlar. Ebeveyn eğitiminin bir amacı da, anne babaları çocuğun acısından korumak ve çocuğun davranışlarından yara almadan duygularını kontrol etmeyi öğrenmektir. Bu beceri çocuğun bağlanma geliştirmesi sırasında ebeveynin sevgisini kaybetmeden sürdürmesine yardımcı olur.
Sonuç olarak, tedavinin amaçları erken kayıpların telafisi, güven duygusunun kazanımı, duyguların şekillenmesi, içsel kontrolün gelişmesi, karşılıklı ilişkilerin kurulması, dışsal yapılara ve sosyal kurallara uygun tepkilerin öğrenilmesi ve yanlış düşünce kalıplarının düzeltilmesi ve özsaygının geliştirilmesidir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu görünen bir çocuğa sahip ebeveynler neler yapabilirler ?
Sarılmaya vakit ayırma: Bu çocukların fazlasıyla sevgiye ihtiyaçları olduğu için bağlanmayı artıracak tepkiler verilmelidir ( sarılama, sallanma, dokunma...).
Göz Kontağı Kurma : RAD’lı çocukların tipik özelliği yakınlarıyla göz kontağı kurmazken; yabancılarla çok rahat kurabilirler. Ebeveynlerin yapması gereken her fırsatta çocuğu göz kontağı kurmaya zorlamaktır.
Sağlam bir şekilde oturtma: Hata yaptığı zaman kendini kontrol etmeyi ve sabretmeyi öğrenebileceği bir yöntemdir (sesten ve diğer dış uyaranlardan uzak dikkatini dağıtmayacak bir yerde).
Sınırları ortadan kaldırma: Reaktif Bağlanma Bozukluğu olan çocuklar kendilerine çok yaklaşılmasına izin vermezler. Onlarla iyi iletişim kurmak için kendi sınırlarımızı ortadan kaldırmamız gerekir. Onların bağlılığını kazanmak ya da iyi bir davranış elde etmek için öfkemize hakim olmalıyız.
Televizyon, bilgisayar, video oyunları ve radyo: Bu çocuklar pasif aktivitelerden mümkün olduğunca uzaklaştırılmalıdır. Televizyon, bilgisayar gibi araçlarla olan ilişkileri sınırlandırılmalıdır. Bunların yerine lego, vs.. gibi problem çözme yeteneğini geliştirecek aktivitelere öncelik verilmeli.
Mobilya, ev eşyaları: Reaktif bağlanma bozukluğu çocuklarının evdeki eşyalara zarar verdiği sıklıkla görülür. Bu davranış bozukluğu da aileleri tedirgin eder ancak ebeveynlerin ilişkilerini bunun üzerine kurmamaları gerekmektedir.
Arkadaş ve akrabalar: Başka mekanlarda nasıl davranacağını bilemediğinden arkadaşlarını eve çağırmak arkadaşlık ilişkilerine zarar vermemek ve davranışlarını daha kolay kontrol altına almak açısından daha etkilidir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu’nda iyileşme sürecini etkileyen faktörler nelerdir?
- İhmalin süresi
- İhmalin şiddeti
- Ebeveyn olma becerilerinin niteliği
- Tedaviye başlama yaşı
Uygun terapi almamış bir Reaktif Bağlanma Bozukluğu çocuğunun durumu ne olur?
Bu çocuklar büyüdükçe eforlarının tümünü hayatları üzerinde kontrol kurmaya yoğunlaştırırlar. Şiddete yönelme ve şiddeti dışa vurma ihtiyaçları/ihmali artar. RAD’lı çocuklar pek çok yönden dış dünyaya adapte olabilseler de, bu rahatsızlıktan tümüyle kurtulmaları zordur. Terapi almazlarsa üzgün, kızgın ve fonksiyonlarını tümüyle yerine getiremeyen yetişkinler olabilirler. Zeka düzeyleri yüksek olanlar başarılı kariyerlere sahip olabilseler bile, başkalarıyla kurdukları ilişkiler zayıftır ve başarılarının farkına varmazlar.
Sadece sınırsız sevgiye mi ihtiyaçları vardır ?
Sevgiye ihtiyaçları olduğu doğrudur, ancak ihtiyaçları olan tek şey bu değildir. Aşırı derecede manipülatif çocuklarda normal ebeveyn kalıpları pek de işe yaramaz. Reaktif Bağlanma Bozukluğu olan bir çocuk sizin sevginizi elde etmek için her şeyi yapar, ancak daha sonra bu sevgiyi size karşı bir koz olarak da kullanabilir, bunun için kendine bile zarar vermeyi göze alır. Bu çocuklar için sevgi bir zayıflık olarak yorumlanır.
Bir Reaktif Bağlanma Bozukluğu ebeveyninin çok kuralcı mı olması gerekir?
Reaktif Bağlanma Bozukluğu olan bir çocuğun etrafındaki herkesi ve her şeyi kontrol etme arzusu aslında kendisini güvende hissetmek için harcadığı bir çabadan ibarettir. Bunun için de etrafındaki herkesi manipüle etmeye yönelir. Hiç kimsenin kendisini kontrol edecek kadar güçlü olduğunu kabul etmek istemez, başkalarını kontrol edebildiği sürece de kimsenin kendisini güvende tutacak kadar güçlü olmadığı korkusuna kapılır. Empati ya da sebep sonuç ilişkisi kurmaktan yoksundur, dolayısıyla da yapılandırılmaya ihtiyacı vardır. Böylece hem kendisi hem de çevresindekiler güvende olacak ve her hareketin belirli bir sonucu olduğunu öğrenecektir.
Reaktif Bağlanma Bozukluğu çocuklarının alabileceği belirli ilaçlar var mı?
Reaktif bağlanma bozukluğuna sahip çocukların alabilecekleri belirli bir ilaç yoktur, ancak RAD’a eşlik eden depresyon, hiperaktivite – dikkat bozukluğu gibi diğer rahatsızlıklar için kullanılabilecek belirli ilaçlar vardır.
FLAŞ OUNLAR 0 6 YAŞ OYUNLAR ÇOCUK GELİŞİMİ EDEBİYAT EĞİTİM REHBER ÖĞRETMEN PSİKOLOG0-6 yaş online oyun zeka oyunları barbi pokemon lonytones bebek 06 yaş çocuk oyunları canlı oyun oyna sende katıl o 6 yaş zeka zeki
|